सद्गुरूकृपा आणि कर्माचा हिशोब

माणूस जन्माला येतो तो सुखाच्या शोधात, पण पदरी पडते ते दुःख. याचे कारण काय? याचे कारण आपले 'कर्म' आहे. आजच्या प्रवचनात एक महत्त्वाची गोष्ट सांगितली गेली—जसा एखादा हिशोबनीस (Chartered Accountant) पैशांचा हिशोब ठेवतो, तसाच निसर्ग आपल्या कर्माचा हिशोब ठेवत असतो. आपण जे भोगतो आहोत, ते आपल्याच कर्मदोषांचे फळ आहे. पण मग यातून सुटका कशी?

१. सद्गुरू: कर्माचा हिशोब दुरुस्त करणारे वैद्य जसा आजारी माणूस वैद्याकडे जातो, तसाच कर्मबन्धाने अडकलेला जीव सद्गुरूंकडे जातो. महाराज म्हणतात की, तुमचे कर्म तुमचे सद्गुरू दुरुस्त करू शकतात. माणसाचे प्रारब्ध कठीण असले, तरी सद्गुरूंच्या आशीर्वादाने त्या दुःखाची धार कमी होते. जशी एखाद्याला मोठी शस्त्रक्रिया लागणार असेल, तर सद्गुरूंच्या कृपेने ती एका लहान सुईच्या टोकासारखी होऊन जाते. पण यासाठी 'विश्वास' हवा.

२. संशयाचा त्याग आणि विश्वासाची कास: आजच्या काळात माणसाची बुद्धी फार तल्लख झाली आहे. प्रत्येक गोष्टीला तो तर्काच्या निकषावर लावतो. नरेंद्रनाथ महाराजांचेच उदाहरण घ्या—सुरुवातीला त्यांना वाटायचे की हे सर्व 'देव-धर्म' थोतांड आहे, लोक फसवणारे आहेत. ही बुद्धीची खोड आहे. पण जेव्हा व्यंकटनाथ महाराजांनी फक्त एकच वाक्य विचारले, “बाळ, किती उशीर केला?” तेव्हा त्या एका वाक्याने त्यांच्या जीवनाचे पालट झाले. बुद्धी जिथे संपते, तिथे श्रद्धा सुरू होते. सद्गुरूंवर विश्वास ठेवणे कठीण वाटते, कारण आपण स्वतःला खूप शहाणे समजतो. पण जोपर्यंत आपण 'वेडे' होऊन त्यांच्या चरणी जात नाही, तोपर्यंत त्यांचे प्रेम कळत नाही.

३. गुरुचरित्र: एक आध्यात्मिक विज्ञानाचा ग्रंथ: 'श्रीगुरुचरित्र' हा केवळ कथांचा संग्रह नाही, तर ते एक 'अध्यात्मिक विज्ञान' आहे. या ब्रम्हांडाची उत्पत्ती कशी झाली, जीव कसा अडकला आणि तो मुक्त कसा होईल, याची उत्तरे त्यात आहेत. नामधारक आणि सिद्ध यांचा संवाद म्हणजे आपल्याच मनातील शंका आणि सद्गुरूंनी दिलेले समाधान आहे. हा ग्रंथ समजून घ्यायचा असेल, तर तो बुद्धीने वाचू नका, तर सद्गुरूंच्या अनुसंधानात राहून वाचा.

४. अखंड गुरुपरंपरा: भगवान दत्तात्रेयांपासून सुरू झालेली ही परंपरा—मच्छिंद्रनाथ, गोरक्षनाथ, माधवनाथ आणि आता नरेंद्रनाथ महाराज—ही केवळ व्यक्तींची साखळी नाही, तर तो एकाच दिव्य शक्तीचा प्रवाह आहे. गुरु कोणीही असो, शेवटी ते भगवान दत्तात्रेयांचेच स्वरूप असतात. सद्गुरू मिळणे हे केवळ पूर्वपुण्याईचे आणि भाग्याचे लक्षण आहे. एकदा का त्यांचा हात धरला, की मग काळजी करण्याचे कारण नाही.

५. आजचे बोधवाक्य (Message for Today): सद्गुरूंच्या सेवेपेक्षा मोठे कोणतेही भाग्य नाही. आपण किती जप करतो यापेक्षा, आपण त्यांच्या अनुसंधानात किती राहतो, याला महत्त्व आहे. संशय सोडून द्या आणि म्हणा, “जे होईल ते त्यांच्या इच्छेने आणि माझ्या हिताचेच होईल.” ही शरणागतीच तुम्हाला नराचा नारायण करेल.

अनुसंधान सोडू नका, नामात राहा. त्यातच सर्व सुख आहे.