आकाश तत्त्व

आकाश तत्त्वाचा जन्मतः परिणाम पृथ्वी, आप, तेज व वायु — या चारही महा-तत्त्वांच्या वर आकाश आहे. सर्व काही आकाशाखालीच आहे. ग्रह, नक्षत्र, तारांगण हे सर्व आकाशातच स्थित आहेत. आकाश तत्त्वाचा परिणाम सत्य, त्रेता, द्वापर व कलियुग — या सर्व युगांमध्ये एकसमान आहे. म्हणजे सर्व विभागांमध्ये हे तत्त्व समसमान परिणाम करते.

सर्व ग्रह, नक्षत्र आणि तारांगण ही आकाश तत्त्वाची अंगभूत घटकें आहेत. ज्या नक्षत्रावरून जन्म झालेल्या बालकाचे नाव व रास ठरते, त्याचप्रमाणे त्याचे स्वभावविशेषही प्रकट होतात.

—

प्रत्येक जीवावर ग्रहांचा वेगळा प्रभाव असतो. ग्रह ज्या प्रमाणात राशीला अंशात्मक लागतो, त्या प्रमाणात त्या व्यक्तीच्या स्वभावात, वागण्यात, विचारांत, व्यक्तिमत्त्वात नैसर्गिक बदल दिसतात.

—

### १) रवी (सूर्य) सूर्यमंडळाचा राजा. सुख-दुःख, समाजातील मानमरातब, राजसन्मान, अधिकार, पराक्रम, कीर्ती, उद्योगधंदे हे सर्व रवीवरून ठरते. उपाय:

• - रवी अनिष्ट असल्यास जप करावा
• - ११ रविवारी १२–१ दरम्यान दही-भात ओवाळावा
• - वजनाएवढा गहू दान करावा

—

### २) चंद्र मनाचा कारक. मानसिक ताण-तणाव, सुख-दुःख, परदेशगमन, जलप्रवास, मेंदू, स्तन यांवर चंद्राचा परिणाम. उपाय:

• - चंद्र जप
• - लघुरुद्र
• - वजनाएवढा तांदूळ दान

—

### ३) मंगळ लहान भावंडे, वैवाहिक जीवन, पूढारी, सेनापती, डॉक्टर, युद्ध, धरणीकंप, रक्तस्राव, साथीचे रोग. उपाय:

• - मंगळ जप
• - सप्तशती
• - वजनाएवढा गुळ दान
• - मंगळवार उपवास
• - गणपती आराधना

—

### ४) बुध बुद्धिमत्ता, गणित, लेखन, न्याय, फुफ्फुसे, जीभ, मज्जातंतू. उपाय: - बुध जप - निळ्या वस्तू दान - वजनाएवढा मूग दान - बुधवार उपवास - कृष्ण आराधना

—

### ५) गुरू आनंद, समाधान, वेदान्त, कला, यश, कीर्ती, कावीळ, मधुमेह, रक्तदाब. उपाय: - गुरू जप - पिवळ्या वस्तू दान - वजनाएवढी हरभराडाळ दान - गुरुवार उपवास - दत्त आराधना

—

### ६) शुक्र स्त्री, चैन, विलास, साहित्य, संगीत, सौंदर्य, वाहन, उधळपट्टी, वीर्यविकार. उपाय: - शुक्र जप - पांढऱ्या वस्तू दान - वजनाएवढा तांदूळ दान - शुक्रवार उपवास - देवी आराधना

—

### ७) शनी गंभीरता, चिकाटी, गणित, गूढ विषय, नैराश्य, सांधेदुखी, दमा, हृदयविकार. उपाय:

• - शनी जप
• - काळ्या वस्तू दान
• - वजनाएवढा उडीद किंवा तेल दान
• - शनिवार उपवास
• - पंचमुखी हनुमान उपासना

—

### ८) राहू विष, अंधत्व, नैराश्य, अघोरी विद्या, स्मृतिनाश, भूतबाधा. उपाय:

• - राहू जप
• - वजनाएवढे सप्तधान्य दान
• - पंचमुखी हनुमान उपासना
• - लघुरुद्र

—

### ९) केतू सर्प, अंधत्व, विष, भ्रम, वेडेपणा. उपाय:

• - केतू जप
• - वजनाएवढे सप्तधान्य दान
• - पंचमुखी हनुमान उपासना
• - लघुरुद्र

—

## ग्रह–उपासना: वेळ, दिशा, वस्ती

—

## राशी आणि वनस्पती

वनस्पती या भूमिजन्य असल्याने त्यांचा पंचमहाभूतांवर गाढ प्रभाव असतो. त्यामुळे उपासना शक्य असल्यास त्या त्या राशीच्या वनस्पतीखाली करावी. शक्य नसेल तर त्या वनस्पतीची काडी/पान/फूल/मूळ जवळ ठेवून पूजा करावी.

—

## सार

आकाश तत्त्वातील नक्षत्र आणि जन्मवेळ यांच्या आधारावर रास निश्चित होते. रास ठरली की व्यक्तीचा स्वभाव आणि वृत्ती ठोकळमानाने कळते. ग्रह, नक्षत्र, युग आणि पंचमहाभूतांचा संयुक्त परिणाम मिळूनच प्रत्येक व्यक्तीचे जीवन घडत असते.

पुढील लेखात — राशीनुसार स्वभाव आणि उपासना करून भाग्यपरिवर्तन कसे करावे ते पाहू.