भक्ती हाच भगवंतापर्यंत जाण्याचा सर्वात सोपा मार्ग
भक्तीचा अमृतकुंभ: 'नाथ भक्तिसुधा स्तोत्र'
लहान बाळाला अन्नाचे शास्त्र माहित असण्याची गरज नसते, त्याने फक्त 'आई' म्हणून प्रेमाने हाक मारली की ती त्याला कडेवर घेऊन दूध पाजते. तसेच हे 'नाथ भक्तिसुधा स्तोत्र' आहे. हे केवळ बुद्धीने वाचण्याचे स्तोत्र नसून, हृदयातून सद्गुरूंना मारलेली हाक आहे. महाराज नेहमी म्हणतात की, या कलियुगात कर्मकांडाचे कठीण मार्ग आपल्याला कदाचित जमणार नाहीत, पण प्रेमाने केलेली 'भक्ती' मात्र कधीच वाया जात नाही.
१. मानस मंदिर: सद्गुरूंचे हृदयात वास्तव्य या स्तोत्रात दगडाचे मंदिर बांधण्याऐवजी 'मानस मंदिर' उभारण्याबद्दल सांगितले आहे. आपले हृदय हे सद्गुरूंचे 'सिंहासन' असले पाहिजे. जेव्हा आपण आपले हृदय मत्सर आणि अहंकारापासून मुक्त ठेवतो, तेव्हा सद्गुरू तिथे येऊन आनंदाने मुक्काम करतात. दैनंदिन जीवनासाठी महाराजांचा एकच उपदेश आहे—तुम्ही जे काही कराल, ते 'अर्पण' भावनेने करा. चालताना, बोलताना किंवा काम करताना, “माझे सद्गुरू माझ्या आत बसून हे सर्व पाहत आहेत,” ही जाणीव ठेवा.
२. उठताना-बसताना अखंड अनुसंधान स्तोत्रातील एक ओळ फार महत्त्वाची आहे: “उठता बसता जागृती स्वप्नी…”. यालाच 'अनुसंधान' म्हणतात. आपण दिवसातून दहा मिनिटे प्रार्थना करतो आणि उरलेला वेळ देवाचा विसर पडतो. पण खरा भक्त तोच, जो आपल्या श्वासागणिक सद्गुरूंचे नाव घेतो. जेव्हा आपण हे अखंड अनुसंधान ठेवतो, तेव्हा जगातील कोणतीही 'चिंता' आपल्याला स्पर्श करू शकत नाही, कारण आपण आपले सर्व ओझे 'दीनानाथाच्या' चरणी अर्पण केलेले असते.
३. स्तोत्राचे फळ: आत्मशांती आणि मनोरथ पूर्णता जे भक्त हे स्तोत्र 'सदय' अंतःकरणाने वाचतील, त्यांचे योग्य मनोरथ पूर्ण होतील, असे हे स्तोत्र सांगते. पण महाराज बजावून सांगतात: केवळ ऐहिक सुखासाठी प्रार्थना करू नका. 'आत्मप्राप्ती' मागा. हे स्तोत्र म्हणजे 'दयासागर' आहे; ते आपल्या बुद्धीचे जडत्व (मतीमंदत्व) धुवून टाकते आणि तिथे दैवी प्रकाशाचा दिवा लावते.
४. नाथ परंपरेची शरणागती हे स्तोत्र म्हणताना आपण केवळ एका व्यक्तीला आळवत नाही, तर भगवान दत्तात्रेयांपासून सुरू झालेल्या संपूर्ण 'नाथ परंपरेला' साद घालतो. ही परंपरा 'पतित-पावन' आहे. इथली ग्वाही मोठी विलक्षण आहे—तुम्ही स्वतःला कितीही मोठे पापी समजत असाल किंवा तुमच्याकडे कोणतेही आध्यात्मिक भांडवल नसेल, तरी ज्या क्षणी तुम्ही “शरण शरण तवा पायी” म्हणता, त्या क्षणी सद्गुरूंचा अभय हस्त तुमच्या डोक्यावर येतो.
५. आजचा बोध: हे स्तोत्र म्हणजे एक काम (Task) म्हणून वाचू नका, तर आपल्या सद्गुरूंशी मारलेली ती एक गप्पांची मैफल आहे, असे समजा. स्तोत्रात सांगितलेली 'दिव्य कांती' तुमच्याही चेहऱ्यावर दिसेल, जेव्हा तुमचे मन प्रार्थनेने शांत होईल. लक्षात ठेवा, गुरूंना तुमची संपत्ती किंवा तुमचे तर्कशास्त्र नको आहे; त्यांना फक्त तुमचा 'सद्भाव' हवा आहे.
सद्गुरूंच्या चरणांच्या सावलीत राहा. त्या शरणागतीतच खरी निर्भयता आहे.