फोटोशी बोलून घर वाचले

महाराजांचा फोटो हा केवळ कागद नसतो; तो *स्मृती, संकल्प, कृपा आणि चैतन्याचा माध्यम* असतो. सामान्य माणसासाठी फोटो निर्जीव असतो—तो कुणाचे बोलणे ऐकत नाही, प्रतिसाद देत नाही. पण अध्यात्माच्या प्रवासात एक टप्पा असा येतो की सद्गुरूंचा फोटो सजीवपणे संवाद साधू लागतो.

नाथपंथात तर हे अत्यंत सामान्य आहे. कारण भगवान श्रीकृष्णांनी नाथांना वचन दिले होते की—

“नाथपंथीय गुरु जेव्हा कोणत्याही देवळात येतील, तेव्हा त्या देवतेला स्वतः उपस्थित राहून त्यांचे स्वागत करावेच लागेल.”

नाथांचा अधिकार पंचमहाभूतांवर आहे, आणि चेतना त्यांच्या इच्छेने निर्जीव वस्तूंमध्येही प्रकट होते.

—

अमरावती येथे महाराज केवलेंकडे आले होते. भक्तगण, शिष्य मंडळी येत होती. केवलेंनी एका फोटोग्राफरची ओळख करून दिली. तो गर्वाने म्हणाला—

“महाराज, आमचे फोटो इतके सुंदर येतात की अमरावतीत माझ्यासारखा कोणाचा फोटो चांगला लागत नाही.”

महाराज हसले. त्यांनी शांतपणे विचारले — “अरे, आमचा फोटो चांगला काढू शकशील का?” तो म्हणाला — “नक्कीच!”

त्याने दोन फोटो काढले. दोन्ही एकसारखे. तो म्हणाला—

“दोन तासात फोटो घेऊन येतो.”

परंतु तो आला नाही. पाठवणी केली—तरी आला नाही.

शेवटी केवलेंना फोटो आणायला पाठवले.

दोन्ही फोटो पाहून सर्वच थक्क झाले— - एका फोटोमध्ये कुत्रा, - आणि दुसऱ्यात मांजर दिसत होते.

महाराज हसत म्हणाले—

“अरे, तू आमचा फोटो काढलास ना? हा कसा?”

फोटोग्राफर महाराजांच्या चरणांवर लोटांगण घालू लागला. त्या क्षणी त्याचा अहंकार नष्ट झाला. त्याचे गर्वहरण झाले होते.

नाथांचे सामर्थ्य फक्त शरीरापुरते नसून कॅमेऱ्याच्या फिल्मपर्यंत पोहोचते, हे त्या दिवशी सारे पाहत होते.

---

चंद्रपूरचे एक शिष्य संपूर्ण परिवारासह १५ दिवस बाहेरगावी सहलीसाठी निघत होते. घराबाहेर कुलूप लावण्याआधी त्यांनी भिंतीवरील व्यंकटनाथ महाराजांच्या फोटोसमोर हात जोडले आणि मनापासून म्हटले—

“महाराज, आम्ही बाहेर जातो. ह्या घराचे रक्षकण तुम्हीच करा.”

फोटोसमोर नमस्कार करून ते निघून गेले.

—

शेजाऱ्यांनी सांगितले —

*“पाच-सहा जण चोर पहाटे घर फोडायला आले होते. कुलूप तोडत असतानाच अचानक आतून एक प्रचंड उंच पुरभैया, हातात काठी घेऊन बाहेर आला! त्याने चोरांना धमकावलं. तो पाहताच चोर पळाले. आम्ही त्याला घरात जाताना पाहिले… पण तो याआधी कधीच दिसला नव्हता!”*

शिष्यांना आश्चर्य वाटले — घरात तर कोणीच नव्हते!

घरात शिरल्यावर जाणवले — हे सामान्य नव्हते. हा नेहमीचा मनुष्य असूच शकत नाही.

ते महाराजांच्या दर्शनाला गेले.

महाराज सहजपणे म्हणाले—

“तू आम्हाला सांगून गेला होतास की, घराकडे लक्ष द्या. > म्हणून आम्ही कोणालाही काही करू दिले नाही. > ते चोर लुटायला आले असते.”

त्या क्षणी शिष्याला उमगले — फोटोसमोर बोललेले शब्द सद्गुरूंनी प्रत्यक्ष ऐकले होते.

—

आपल्या दृष्टीने त्या निर्जीव. परंतु साधकाच्या भावनेने निर्माण झालेल्या मार्गाने, त्यात सद्गुरूंचे चैतन्य उतरते.

नाथपंथीय परंपरेनुसार—

* फोटोशी बोला — सद्गुरू ऐकतात * मनातल्या मनात बोला — ते प्रतिसाद देतात * मूर्ती समोर उभे राहा — ती दगड नसते, ती चैतन्याने सजीव असते

म्हणून देव-गुरूंचे फोटो किंवा मूर्ती यांना “निर्जीव” समजू नये.

—

सद्गुरू करुणामयी असतात. शिष्याच्या एका मनोभाविक विनंतीवरही ते - घराची रक्षा करतात, - आजार दूर करतात, - संकटे टाळतात, - भयंकर प्रसंग वळवतात.

फोटो हे एक माध्यम — कृपा हीच खरी शक्ती.